วิธีการอ่านงบการเงิน ง่ายๆ ไม่ยากอย่างที่คิด! คู่มือเริ่มต้นสำหรับเจ้าของกิจการ

สำหรับผู้ประกอบการมือใหม่ การเห็นตัวเลขใน “งบการเงิน” ครั้งแรกอาจดูน่าปวดหัว แต่จริง ๆ แล้ว วิธีการอ่านงบการเงิน ไม่ได้ซับซ้อนอย่างที่คิด หากลองมองว่ามันคือ “สมุดรายงานสุขภาพ” ของบริษัทที่ช่วยเปลี่ยนตัวเลขให้กลายเป็นเรื่องราว

การเรียนรู้วิธีดูงบการเงินพื้นฐานจะช่วยให้คุณเห็นภาพชัดเจนว่า ธุรกิจมีกำไรจริงไหม สภาพคล่องยังดีอยู่หรือเปล่า หรือมีหนี้สินมากเกินไปหรือไม่ 

ทักษะนี้จึงเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยให้คุณวางแผนกลยุทธ์และตัดสินใจทางธุรกิจได้อย่างแม่นยำโดยใช้ข้อมูลจริง แทนการใช้เพียงความรู้สึกหรือการคาดเดา ซึ่งจะช่วยลดความเสี่ยงและสร้างโอกาสในการเติบโตอย่างยั่งยืนได้ในอนาคต

Main Points

• งบการเงินคือเครื่องมือวัดสุขภาพธุรกิจ: ช่วยให้เจ้าของกิจการรู้ว่าธุรกิจกำไรจริงหรือไม่ มีสภาพคล่องเพียงพอหรือเปล่า และมีความเสี่ยงด้านหนี้สินมากน้อยแค่ไหน
• เข้าใจ 4 งบหลัก = เห็นภาพรวมธุรกิจครบทุกมิติ: งบกำไรขาดทุนดูความสามารถทำกำไร, งบดุลดูความมั่นคง, งบกระแสเงินสดดูเงินหมุนจริง และงบส่วนของเจ้าของดูความมั่งคั่งระยะยาว
• อ่านงบเป็น ช่วยตัดสินใจธุรกิจได้แม่นยำและยั่งยืน: การใช้ข้อมูลจากงบการเงินแทนความรู้สึก ช่วยลดความเสี่ยง วางแผนได้ตรงจุด และต่อยอดการเติบโตของกิจการในระยะยาว

งบการเงิน คืออะไร?

งบการเงิน คือ “สมุดพก” ที่สรุปสุขภาพของธุรกิจออกมาเป็นตัวเลขอย่างเป็นระบบ ช่วยให้เราเห็นภาพชัดเจนว่ากิจการกำลังรุ่งหรือร่วง โดยไม่ต้องนั่งเดา

ทำไมเราต้องอ่านงบการเงิน?

การอ่านงบการเงิน เปรียบเสมือนการตรวจสุขภาพบริษัท เพื่อให้รู้ข้อมูลสำคัญ 3 ด้าน:

• ผลการดำเนินงาน: ดูว่าทำกำไรได้เก่งไหม (ดูที่งบกำไรขาดทุน)
• สถานะทางการเงิน: ดูความมั่งคั่ง มีทรัพย์สินหรือหนี้สินเท่าไหร่ (ดูที่งบแสดงฐานะการเงิน)
• กระแสเงินสด: ดูสภาพคล่องว่ามีเงินสดหมุนเวียนจริงเพียงพอหรือไม่

โดยปกติงบจะแสดงตัวเลขเปรียบเทียบย้อนหลัง 2 ปี เพื่อให้เราเช็กแนวโน้มธุรกิจได้ว่าเติบโตขึ้นหรือแย่ลง หากคุณอยากลงทุนหรือทำธุรกิจ การวิเคราะห์งบการเงินจึงเป็นทักษะสำคัญที่ช่วยลดความเสี่ยงและเพิ่มโอกาสทำกำไร

งบการเงินมีอะไรบ้าง? สรุป 5 งบหลักที่คนทำธุรกิจต้องรู้

อยากรู้ว่า งบการเงิน มีอะไรบ้าง? สำหรับผู้ประกอบการแล้ว การเข้าใจ 4 งบหลักถือเป็นเรื่องพื้นฐานที่พลาดไม่ได้ เพราะแต่ละส่วนจะบอกเล่าเรื่องราวของธุรกิจในแง่มุมที่ต่างกัน เมื่อนำข้อมูลมารวมกันจะช่วยให้คุณเห็นภาพรวมสุขภาพธุรกิจได้อย่างครบถ้วน

1. งบกำไรขาดทุน(Statement of Income)

งบกำไรขาดทุน (Statement of Income) คือรายงานที่สรุปผลการดำเนินงานในช่วงเวลาหนึ่ง เพื่อให้เราเห็นภาพรวมว่าธุรกิจมีความสามารถในการทำกำไรมากน้อยเพียงใด โดยมี 3 ส่วนที่ต้องสังเกตดังนี้:

• รายได้: ตรวจสอบว่าธุรกิจหาเงินได้จากกิจกรรมหลักหรือช่องทางใดบ้าง
• ค่าใช้จ่าย: ดูว่าเงินถูกใช้ไปกับอะไร เช่น ต้นทุนสินค้า หรือค่าบริหารจัดการ
• กำไร/ขาดทุนสุทธิ: บรรทัดสุดท้ายที่บอกว่าหลังหักทุกอย่างแล้ว ธุรกิจ “รวยขึ้น” หรือ “ขาดทุน”

2. งบฐานะการเงิน (Balance Sheet) หรือ งบดุล

งบดุล คือ งบที่แสดงสถานะทางการเงินด้วยทรัพย์สิน หนี้สิน และทุน ณ วันใดวันหนึ่ง เพื่อให้เห็นภาพรวมของธุรกิจผ่าน 3 องค์ประกอบหลัก:

• สินทรัพย์ (Assets): ธุรกิจครอบครองอะไรที่มีมูลค่าบ้าง เช่น เงินสด สินค้าคงเหลือ หรือที่ดิน
• หนี้สิน (Liabilities): ภาระผูกพันที่ต้องจ่ายคืนในอนาคตมีจำนวนเท่าใด
• ส่วนของเจ้าของ (Equity): เงินลงทุนจริงจากเจ้าของและกำไรสะสมที่ผ่านมา

3. งบการเปลี่ยนแปลงส่วนของเจ้าของ(Statement of Changes in Equity)

งบส่วนเจ้าของช่วยให้เราประเมินความมั่งคั่งที่แท้จริงของผู้ถือหุ้น โดยแจกแจงที่มาของเงินทุนอย่างชัดเจนว่าเพิ่มขึ้นหรือลดลงจากส่วนใด ไม่ว่าจะเป็นการระดมทุนเพิ่ม หรือกำไรสะสมที่เติบโตจากผลประกอบการ

• กำไรสุทธิ: ทำให้ส่วนของเจ้าของเพิ่มขึ้น
• ขาดทุนสุทธิ/จ่ายปันผล: ทำให้ส่วนของเจ้าของลดลง

ตัวอย่างเช่น หากลงทุนเริ่มแรก 1 ล้านบาท และมีกำไรสะสมเติมเข้ามาอีก 2 ล้านบาท รวมเป็น 3 ล้านบาท หากเลิกกิจการวันนี้ เจ้าของจะได้รับเงินคืนทั้งหมดตามจำนวนนี้นั่นเอง

4. งบกระแสเงินสด (Statement of Cash Flows)

งบนี้ช่วยให้รู้ว่าเงินสดที่เพิ่มขึ้นหรือลดลงมาจากอะไร รวมถึงแสดงการรับเงินและจ่ายเงินของธุรกิจ แยกตาม 3 กิจกรรมหลัก:

• กิจกรรมดำเนินงาน – เช่น ขายของ รับเงินจากลูกค้า
• กิจกรรมลงทุน – เช่น ซื้ออุปกรณ์ สร้างโรงงาน
• กิจกรรมจัดหาเงิน – เช่น กู้เงิน หรือจ่ายคืนเงินกู้

ข้อสังเกต: ไม่ใช่ทุกกิจการที่ต้องส่งงบกระแสเงินสด กฎหมายผ่อนปรนให้นิติบุคคลทั่วไปที่ไม่ใช่บริษัทมหาชนสามารถเลือกไม่จัดทำงบส่วนนี้ได้

นอกจาก 4 งบหลักแล้ว ยังมีหมายเหตุประกอบงบการเงิน (Notes to Financial Statements: NFS) ซึ่งเป็นเอกสารสำคัญที่มักแนบมากับงบการเงินทุกปี ซึ่งให้รายละเอียดเพิ่มเติมที่ไม่สามารถใส่ไว้ในงบหลักได้ เช่น:

• กิจการทำธุรกิจประเภทใด
• ใช้มาตรฐานใดในการทำบัญชี
• รายละเอียดตัวเลข เช่น ลูกหนี้รายใหญ่

รวมทุกเรื่องต้องรู้เกี่ยวกับการวิธีการอ่านงบการเงิน อ่านต่อได้ที่บทความของ PEAK : https://www.peakaccount.com/blog/business/smes/reading-financial-statements-made-easy

1. วิธีอ่านงบกำไรขาดทุน เข้าใจง่ายด้วยสมการเดียว

การอ่านงบการเงินเริ่มต้นที่งบกำไรขาดทุนเพราะเข้าใจง่ายที่สุด มีสมการง่ายๆ คือ:

รายได้ หัก ค่าใช้จ่าย = กำไร(ขาดทุน)

รายได้แบ่งเป็น 2 ประเภท

1. รายได้หลัก รายได้จากการขายสินค้าหรือให้บริการตามวัตถุประสงค์ธุรกิจ เช่น:

• ธุรกิจขายเสื้อผ้า → รายได้จากการขายสินค้า
• ร้านตัดผม → รายได้จากการให้บริการตัดผม

2. รายได้อื่น รายได้ที่ไม่ใช่รายได้หลัก เช่น:

• ดอกเบี้ยรับจากเงินฝากธนาคาร
• กำไรจากการขายเก้าอี้ออฟฟิศที่ไม่ได้ใช้แล้ว

ข้อสังเกต: การแบ่งรายได้ช่วยให้รู้ว่าเงินเข้ามาจากอะไร และธุรกิจแข็งแรงจริงไหม ไม่ใช่แค่โชคดีได้เงินครั้งคราว

ค่าใช้จ่ายแบ่งเป็น 5 กลุ่ม

1. ต้นทุนขายหรือต้นทุนให้บริการ ค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับรายได้ เช่น:

• ขายเสื้อผ้า → ต้นทุนคือค่าซื้อเสื้อผ้า
• ให้บริการตัดผม → ต้นทุนคือค่าแรงช่าง ค่าวัสดุอุปกรณ์

2. ค่าใช้จ่ายในการขาย ค่าใช้จ่ายที่ส่งเสริมให้เกิดการขาย เช่น:

• ค่าโฆษณายิงแอด
• ค่านายหน้า
• ค่าทำการตลาด

3. ค่าใช้จ่ายในการบริหาร ค่าใช้จ่ายหลังบ้านในการทำธุรกิจ เช่น:

• ค่าทำบัญชี
• เงินเดือนผู้บริหาร
• ค่าเช่าออฟฟิศ ค่าน้ำ ค่าไฟ

4. ค่าใช้จ่ายอื่น ค่าใช้จ่ายที่ไม่ใช่กลุ่มข้างต้น เช่น:

• ขาดทุนจากการขายสินทรัพย์
• ขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยน

5. ต้นทุนทางการเงินและภาษีเงินได้ แยกออกมาเพื่อให้เห็นชัดเจนว่ามี:

• ดอกเบี้ยจ่ายเท่าไร
• ภาษีเงินได้นิติบุคคลเท่าไร

เข้าใจ 4 ระดับของกำไร

ในงบกำไรขาดทุนไม่ได้มีแค่ “กำไรสุทธิ” เพียงบรรทัดเดียว แต่มีการแสดงกำไรหลายระดับเพื่อให้เห็นภาพธุรกิจชัดเจนขึ้น:

1. กำไรขั้นต้น = รายได้หลัก – ต้นทุนขาย → ใช้ดูว่าขายของหรือให้บริการแล้วเหลือกำไรเท่าไร → ถ้ากำไรขั้นต้นน้อย อาจมีปัญหาเรื่องราคาขายต่ำเกินไป หรือซื้อสินค้าแพงเกินจำเป็น

2. กำไรก่อนต้นทุนทางการเงินและภาษีเงินได้ = รายได้ทั้งหมด – ค่าใช้จ่ายทั้งหมด (ยกเว้นดอกเบี้ยจ่ายและภาษี) → ใช้ดูว่าธุรกิจทำกำไรจากการดำเนินงานปกติมากน้อยแค่ไหน

3. กำไรก่อนภาษีเงินได้ = รายได้ทั้งหมด – ค่าใช้จ่ายทั้งหมด (ยกเว้นภาษี) → ใช้ดูว่าแม้มีดอกเบี้ยจ่ายแล้ว ยังเหลือกำไรก่อนเสียภาษีเท่าไร

4. กำไรสุทธิ = รายได้ทั้งหมด – ค่าใช้จ่ายทั้งหมด (รวมดอกเบี้ยและภาษี) → เป็นกำไรสุดท้ายที่แท้จริงของธุรกิจ

การดูงบการเงินแบบนี้ทำให้เราเข้าใจว่ารายได้และค่าใช้จ่ายส่วนไหนทำให้ธุรกิจกำไรหรือขาดทุน เช่น ถ้าค่าใช้จ่ายบริหารสูงจนทำให้ขาดทุน ผู้ประกอบการควรเจาะลึกว่าค่าใช้จ่ายอะไรที่สูงเกินไป เพื่อหาทางแก้ไข

2. สรุปวิธีอ่านงบดุล (งบฐานะการเงิน) แบบพื้นฐาน

วิธีดูงบการเงินต่อมาคือการทำความเข้าใจ Balance Sheet หรืองบดุล ซึ่งแสดงสถานะทางการเงินของธุรกิจด้วยสมการ:

สินทรัพย์ = หนี้สิน + ส่วนของเจ้าของ

จากสมการหมายความว่า สิ่งที่ธุรกิจมีอยู่ (สินทรัพย์) มาจากเงิน 2 แหล่ง คือ:

1. หนี้สิน (เงินที่กู้มา)
2. ส่วนของเจ้าของ (เงินของเจ้าของธุรกิจเอง)

1. ประเภท ‘สินทรัพย์’ (Assets)

สินทรัพย์คือสิ่งที่ธุรกิจครอบครองเพื่อสร้างรายได้ โดยในการอ่านงบการเงิน เราจะแบ่งสินทรัพย์ตามความเร็วในการเปลี่ยนเป็นเงินสด ได้แก่

• สินทรัพย์หมุนเวียน: ทรัพย์สินที่คาดว่าจะเปลี่ยนเป็นเงินสดหรือใช้หมดไปภายใน 1 ปี
  • เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด: เช่น เงินสดในมือ หรือเงินฝากธนาคาร
  • ลูกหนี้การค้า: รายได้จากการขายที่ยังรอเก็บเงิน
  • สินค้าคงเหลือ: สินค้าที่รอการขายซึ่งยังค้างอยู่ในคลัง
  • เงินให้กู้ยืมระยะสั้น: เงินส่วนเกินของธุรกิจที่ปล่อยกู้ในช่วงเวลาสั้นๆ
• สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน: ทรัพย์สินที่เน้นการใช้งานระยะยาว (มากกว่า 1 ปี)
  • ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ (PPE): เช่น สำนักงาน โต๊ะ เก้าอี้ และคอมพิวเตอร์
  • เงินให้กู้ยืมระยะยาว: เงินลงทุนหรือเงินให้กู้ยืมที่มีกำหนดชำระเกิน 1 ปี

ข้อสังเกต: การแยกประเภทนี้ช่วยให้เราทราบว่าธุรกิจมี “กระแสเงินสด” ในระยะสั้นเพียงพอสำหรับขับเคลื่อนกิจการหรือไม่

2. ประเภท ‘หนี้สิน’ (Liabilities)

หนี้สินคือภาระผูกพันที่ธุรกิจต้องจ่ายคืน การอ่านงบการเงิน ในส่วนนี้จะช่วยให้เห็นความสามารถในการชำระหนี้ โดยแบ่งเป็น:

• หนี้สินหมุนเวียน: หนี้ที่ต้องชำระคืนภายในระยะเวลาไม่เกิน 1 ปี
  • เจ้าหนี้การค้า: ค่าสินค้าหรือบริการที่ธุรกิจค้างชำระ
  • เงินเบิกเกินบัญชี (OD) และเงินกู้ยืมระยะสั้น: เงินที่กู้ยืมมาเพื่อเสริมสภาพคล่องชั่วคราว
• หนี้สินไม่หมุนเวียน: หนี้สินระยะยาวที่ต้องชำระเกิน 1 ปีขึ้นไป
  • เงินกู้ยืมระยะยาว: หนี้ก้อนใหญ่ที่ใช้ลงทุนในโครงการระยะยาว
  • ภาระผูกพันผลประโยชน์พนักงาน: เงินที่ต้องจ่ายเมื่อพนักงานเกษียณอายุตามกฎหมายแรงงาน

3. ประเภท ‘ส่วนของเจ้าของ’ (Equity)

ส่วนของเจ้าของ คือมูลค่าที่เหลืออยู่หลังจากนำสินทรัพย์ทั้งหมดหักลบด้วยหนี้สิน หรือที่เรียกว่า “สินทรัพย์สุทธิ” ประกอบด้วย 2 ส่วนหลัก:

• ทุน (Capital): เงินหรือทรัพย์สินที่เจ้าของนำมาลงในกิจการ
  • ทุนจดทะเบียน: มูลค่าเงินลงทุนสูงสุดที่ระบุไว้ตามกฎหมาย
  • ทุนที่ชำระแล้ว: จำนวนเงินจริงที่เจ้าของนำมาลงทุนในบริษัทแล้ว
• กำไร (ขาดทุน) สะสม (Retained Earnings): ผลประกอบการรวมตั้งแต่เริ่มกิจการ
  • จัดสรรแล้ว: กำไรที่กันไว้เพื่อวัตถุประสงค์เฉพาะ เช่น สำรองตามกฎหมาย หรือเพื่อขยายโรงงาน
  • ยังไม่ได้จัดสรร: กำไรส่วนที่เหลือซึ่งสามารถนำไปจ่ายเงินปันผลหรือใช้หมุนเวียนได้อิสระ

ข้อสังเกต: การอ่านงบการเงินในส่วนนี้ช่วยให้เห็นโครงสร้างเงินทุนว่าธุรกิจใช้เงินของตัวเองหรือเงินกู้มากกว่ากัน (D/E Ratio) และยังช่วยให้วางแผนได้ว่าควรนำกำไรสะสมไปต่อยอดธุรกิจอย่างไรให้เติบโตอย่างยั่งยืน

3. วิธีอ่านงบการเปลี่ยนแปลงส่วนของเจ้าของ ดูอย่างไรไม่ให้พลาด

งบนี้แสดงให้เห็นว่า “เงินลงทุนของเจ้าของ” และ “กำไรสะสม” มีการเปลี่ยนแปลงอย่างไรตลอดทั้งปี ด้วยสมการ:

ส่วนของเจ้าของต้นปี + เพิ่ม(ลด)ทุน + กำไร(ขาดทุน) – จ่ายปันผล = ส่วนของเจ้าของปลายปี

การเปลี่ยนแปลงของทุน

• ทุนเพิ่ม → เจ้าของใส่เงินหรือทรัพย์สินเพิ่มเข้ามา
• ทุนลด → เจ้าของถอนทุนหรือลดทุนจดทะเบียน

การเปลี่ยนแปลงของกำไรสะสม

• กำไรสะสมเพิ่ม → ธุรกิจมีกำไรสุทธิประจำปี
• กำไรสะสมลด → ธุรกิจขาดทุนสุทธิ หรือมีการจ่ายเงินปันผล

การตีความส่วนของเจ้าของ

ส่วนของเจ้าของสะท้อนความมั่งคั่งของธุรกิจ:

• ธุรกิจมีกำไรต่อเนื่อง และเจ้าของไม่ถอนเงินมาก → ส่วนของเจ้าของเพิ่ม สะท้อนกิจการมั่นคง
• ธุรกิจมีกำไร แต่จ่ายปันผลทุกปี → ส่วนของเจ้าของอาจไม่เพิ่มมาก แต่ไม่ได้แปลว่าไม่ดี
• ธุรกิจขาดทุนต่อเนื่อง → ส่วนของเจ้าของลดลง ถ้าติดลบแสดงว่าเสี่ยงสูง

หมายเหตุ: บางธุรกิจเช่นสตาร์ทอัพ มักมีส่วนของเจ้าของต่ำในช่วงแรก เนื่องจากต้องลงทุนสูงเพื่อวิจัยและพัฒนา ทำให้มีผลขาดทุนสะสม แต่เมื่อนวัตกรรมเป็นที่รู้จัก จะสามารถกลับมาทำกำไรได้รวดเร็ว

4. วิธีอ่านงบกระแสเงินสดฉบับเข้าใจง่าย ดูให้เป็นว่าเงินไหลไปไหนบ้าง

งบกระแสเงินสด จะบอกเราอย่างชัดเจนว่าเงินสดในมือเปลี่ยนแปลงไปเพราะกิจกรรมใดบ้าง และช่วยตอบคำถามยอดฮิตของเจ้าของกิจการที่ว่า ‘ทำไมมีกำไร แต่ไม่มีเงินสด?’ ซึ่งเราสามารถถอดรหัสคำถามนี้ได้ด้วยสมการง่ายๆ คือ

เงินต้นปี บวก เงินรับ(จ่าย)ระหว่างปี = เงินปลายปี

เราสามารถจำแนกรายการรับ-จ่ายเงินออกเป็น 3 กิจกรรมหลัก เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนว่าเงินสดไหลเข้าและออกจากธุรกิจผ่านช่องทางใดบ้าง

ขอบคุณรูปประกอบบทความจาก PEAK

1. กระแสเงินสดจากกิจกรรมดำเนินงาน

กิจกรรมที่เกี่ยวกับการดำเนินธุรกิจประจำวัน บอกถึงความสามารถในการทำกำไรและสภาพคล่องระยะสั้น

เงินรับ:

• การขายสินค้าเป็นเงินสด
• การรับเงินจากลูกหนี้การค้า

เงินจ่าย:

• การซื้อสินค้าเป็นเงินสด
• การจ่ายเงินให้เจ้าหนี้การค้า
• การจ่ายเงินเดือน ค่าใช้จ่ายต่างๆ

ข้อสังเกต: ธุรกิจที่แข็งแรงควรมีกระแสเงินสดจากกิจกรรมนี้เป็นบวกต่อเนื่อง

2. กระแสเงินสดจากกิจกรรมลงทุน

กิจกรรมที่เกี่ยวกับการลงทุน แสดงแนวโน้มการขยายหรือหดตัวของกิจการ

เงินรับ:

• ขายที่ดิน อาคาร อุปกรณ์ที่ไม่ใช้แล้ว
• รับเงินคืนจากการให้กู้ยืม

เงินจ่าย:

• ซื้อสินทรัพย์เป็นเงินสด
• จ่ายเงินให้บุคคลอื่นกู้ยืม

ข้อสังเกต: หากธุรกิจกำลังขยายตัว มักมีกระแสเงินสดจากกิจกรรมลงทุนติดลบ เพราะลงทุนเพิ่มในสินทรัพย์

3. กระแสเงินสดจากกิจกรรมจัดหาเงิน

กิจกรรมที่เกี่ยวกับการจัดหาแหล่งเงินทุนหรือชำระคืนหนี้ สะท้อนโครงสร้างทางการเงิน

เงินรับ:

• กู้ยืมเงินจากสถาบันการเงินหรือบุคคลอื่น
• ขายหุ้นเพิ่มทุน

เงินจ่าย:

• คืนเงินกู้ที่ครบกำหนดชำระ
• ลดทุนและคืนทุนให้เจ้าของ

ข้อสังเกต: กระแสเงินสดบวกในกิจกรรมนี้มักเกิดในช่วงเริ่มต้นหรือขยายธุรกิจ หากติดลบแสดงว่ามีการชำระหนี้หรือลดขนาดกิจการ

ตัวอย่างสถานการณ์ตามสภาวะ

ประเภทกิจกรรม	ธุรกิจเริ่มต้นใหม่	ธุรกิจมั่นคง	ธุรกิจมีปัญหา
ดำเนินงาน	ติดลบ	บวก	ติดลบ
ลงทุน	ติดลบ	ติดลบหรือศูนย์	บวก (ขายทรัพย์สิน)
จัดหาเงิน	บวก	ติดลบหรือศูนย์	ศูนย์ (หาเงินเพิ่มไม่ได้)

5. วิธีอ่านหมายเหตุประกอบงบการเงิน

ในการวิเคราะห์ธุรกิจ การดูเพียงตัวเลขบนหน้าหลักอาจไม่เพียงพอ วิธีอ่านหมายเหตุประกอบงบการเงิน ที่ถูกต้อง คือการอ่านควบคู่ไปกับงบการเงินหลักเสมอ เพื่อขยายความรายละเอียดที่ตัวเลขบอกเราไม่หมด โดยมีส่วนประกอบสำคัญดังนี้

1. ข้อมูลทั่วไปของกิจการ

ส่วนนี้จะระบุข้อมูลพื้นฐาน เช่น ชื่อบริษัท ประเภทนิติบุคคล เลขทะเบียน ที่ตั้งสำนักงาน รวมถึงวัตถุประสงค์หลักในการดำเนินธุรกิจ ซึ่งจะช่วยให้เราทราบว่ารายได้หลักของกิจการมาจากช่องทางไหน

2. เกณฑ์ในการนำเสนองบการเงิน

ระบุถึงกฎหมายและมาตรฐานการบัญชีที่บริษัทใช้เป็นหลักเกณฑ์ เช่น มาตรฐานการรายงานทางการเงิน (TFRS) รวมถึงเกณฑ์การแสดงมูลค่ารายการต่างๆ เพื่อให้ผู้ใช้งานงบมั่นใจได้ว่าข้อมูลมีความโปร่งใสและเป็นสากล

3. นโยบายการบัญชีที่สำคัญ

ส่วนนี้สำคัญมากสำหรับมือใหม่ที่หัด อ่านงบการเงิน เพราะจะเป็นการอธิบายคำนิยามทางบัญชีที่อาจต่างจากความเข้าใจทั่วไป เช่น คำว่า “เงินสด” ในทางบัญชีไม่ได้หมายถึงแค่ธนบัตรหรือเหรียญเท่านั้น แต่ยังรวมถึงเงินฝากธนาคารประเภทออมทรัพย์และกระแสรายวันอีกด้วย

4. รายละเอียดเจาะลึกตัวเลขบนหน้างบการเงิน

หากเราดูงบฐานะการเงิน แล้วพบรายการ “เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด” มียอดรวมอยู่ที่ 1.315 ล้านบาท ในปี 2567 เราจะไม่สามารถรู้ได้เลยว่าเงินก้อนนั้นเป็นเงินสดในมือกี่บาท หรือเงินฝากธนาคารเท่าไหร่

ข้อสังเกต: ให้สังเกตช่อง “หมายเหตุ” หลังชื่อรายการ หากระบุเลขข้อไว้ เช่น ข้อ 3.1 หรือ 4 ให้คุณพลิกไปดูรายละเอียดในหัวข้อนั้นๆ เพื่อดูการแตกยอดตัวเลขออกมาอย่างชัดเจน

6 เคล็ดลับอ่านงบการเงินฉบับมือใหม่ เข้าใจง่ายใน 5 นาที

การเริ่มต้นอ่านงบการเงิน อาจดูยากสำหรับผู้ประกอบการเพราะตัวเลขที่ซับซ้อน แต่เทคนิคเหล่านี้จะช่วยให้คุณจับจุดสำคัญได้ทันที:

1. เริ่มที่งบกำไรขาดทุน: ดูรายได้และกำไรที่คุ้นเคยก่อน เพื่อประเมินผลประกอบการเบื้องต้น
2. โฟกัสรายการที่เปลี่ยนเยอะ: ตรวจสอบบรรทัดที่มีการเพิ่มขึ้นหรือลดลงผิดปกติ (เช่น เกิน 20%) เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง
3. หาความหมายจากคำชี้แจง: หากเจอศัพท์บัญชีที่ไม่คุ้น ให้ตรวจสอบความหมายจาก “คำชี้แจงรายการย่อ”
4. เจาะลึกที่หมายเหตุประกอบงบ: ดูรายละเอียดค่าใช้จ่ายที่ซ่อนอยู่หลังตัวเลขรวม เช่น เงินเดือนหรือค่าเช่า
5. เข้าใจบริบทอุตสาหกรรม: ให้ความสำคัญกับรายการที่สอดคล้องกับธุรกิจ เช่น สต็อกสินค้าในธุรกิจค้าขาย
6. เปรียบเทียบกับคู่แข่ง: วิเคราะห์งบคู่แข่งในตลาดเพื่อดูจุดแข็งจุดอ่อนและนำมาปรับกลยุทธ์ธุรกิจ

Q&A รวมคำถามเกี่ยวกับวิธีการอ่านงบการเงินที่มือใหม่ต้องรู้!

หมดปัญหาอ่านงบไม่เป็น! รวมคำถามยอดฮิตที่จะช่วยให้คุณเข้าใจวิธีการอ่านงบการเงินได้ง่ายขึ้น เพื่อช่วยให้คุณตัดสินใจลงทุนได้อย่างแม่นยำกว่าที่เคย

1. มือใหม่ควรอ่านงบการเงินเริ่มต้นจากอะไร?

มือใหม่ควรเริ่มต้นทำความเข้าใจองค์ประกอบหลักของงบกำไรขาดทุน งบแสดงฐานะการเงิน และงบกระแสเงินสด รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างงบต่างๆ ก่อนลงลึกในรายละเอียด

2. ข้อควรระวังในการอ่านงบการเงินมีอะไรบ้าง?

ควรระวังการตกแต่งบัญชี, การเปรียบเทียบข้อมูลที่ไม่สมเหตุสมผล, และการละเลยหมายเหตุประกอบงบการเงิน ซึ่งให้ข้อมูลสำคัญที่ช่วยในการตีความ

3. งบการเงินดูย้อนหลังได้กี่ปี?

โดยทั่วไป ควรดูงบการเงินย้อนหลังอย่างน้อย 3-5 ปี เพื่อให้เห็นแนวโน้มและประสิทธิภาพการดำเนินงานของบริษัทในช่วงเวลาที่ผ่านมา

การอ่านงบการเงินไม่ยากอย่างที่คิด! จัดการตัวเลขด้วย PEAK พร้อมเสริมประสิทธิภาพงานด้วย OfficeMate

การอ่านงบการเงินไม่ใช่เรื่องยากอย่างที่คิด หากเราเข้าใจโครงสร้างพื้นฐานจะพบว่าเป็นเครื่องมือทรงพลังที่ช่วยให้ตัดสินใจทางธุรกิจได้อย่างแม่นยำ พร้อมส่งข้อมูลผ่านระบบ DBD e-Filing ได้อย่างราบรื่น เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหาร 

การเลือกใช้ซอฟต์แวร์บัญชีอย่าง PEAK จะช่วยรวบรวมตัวเลขให้ถูกต้อง และคุณยังสามารถเพิ่มความคล่องตัวให้การทำงานด้วยอุปกรณ์สำนักงานคุณภาพจาก OfficeMate(OFM) ที่มีครบทั้งเครื่องเขียน เครื่องปริ้น เครื่องทำลายเอกสาร หรือเฟอร์นิเจอร์สำนักงานที่ช่วยสร้างบรรยากาศการทำงานให้มือโปรยิ่งขึ้น 

เมื่อข้อมูลจาก PEAK พร้อมและอุปกรณ์จาก OfficeMate ครบครัน การวิเคราะห์งบเพื่อวางแผนต่อยอดธุรกิจก็กลายเป็นเรื่องง่าย ช่วยให้กิจการเติบโตอย่างมีทิศทางและมั่นคง

ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี! 30 วัน มูลค่า 1,200 บาท

คลิก https://peakaccount.com (ไม่มีค่าใช้จ่าย)

PEAK Call Center : 1485

LINE : @peakaccount

สอบถามเพิ่มเติม คลิก https://m.me/peakengine